Stosownie do ogólnej zasady zawartej w art. 19 ust. 1 ustawy o VAT (z licznymi zastrzeżeniami) obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wydania towaru lub wykonania usługi, niezależnie od tego czy kontrahent zapłaci należność.

W przypadku gdy wierzyciel nie ma możliwości wyegzekwowania od dłużnika należności za towar czy usługę, ma prawo - w świetle art. 89a ustawy o VAT - do pomniejszenia podatku należnego, czyli do skorzystania z tzw. ulgi na złe długi.

Z ulgi na złe długi wierzyciel skorzystać może przy łącznym spełnieniu następujących warunków:

1) dostawa towaru lub świadczenie usług były dokonane na rzecz podatnika, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, zarejestrowanego jako podatnik VAT czynny, niebędącego w trakcie postępowania upadłościowego lub w trakcie likwidacji,

2) wierzytelności zostały uprzednio wykazane w deklaracji jako obrót opodatkowany i podatek należny,

3) wierzyciel i dłużnik na dzień dokonania korekty, o której mowa, są podatnikami zarejestrowanymi jako podatnicy VAT czynni,

4) wierzytelności nie zostały zbyte,

5) od daty wystawienia faktury, będącej podstawą do odpisania wierzytelności, nie upłynęły 2 lata, licząc od końca roku, w którym została wystawiona,

6) wierzyciel zawiadomił dłużnika o zamiarze skorygowania podatku należnego ze względu na wystąpienie okoliczności, o których mowa, a dłużnik w ciągu 14 dni od dnia otrzymania zawiadomienia nie uregulował należności w jakiejkolwiek formie.

Korekta podatku należnego dotyczyć może wierzytelności, których nieściągalność została uprawdopodobniona. Uprawdopodobnienie nieściągalności natomiast ma miejsce wówczas, gdy wierzytelność nie zostanie uregulowana w ciągu 180 dni od upływu terminu jej płatności określonego w umowie lub na fakturze.

Uwaga

Z ulgi na złe długi można skorzystać jeżeli od daty wystawienia faktury dokumentującej wierzytelność nie upłynęły dwa lata, licząc od końca roku, w którym została wystawiona. Oznacza to, że do końca bieżącego roku podatnicy mogą korzystać z ulgi na złe długi w stosunku do należności wynikających z faktur wystawionych nie wcześniej niż w 2009 r.

Warto pamiętać o tej zasadzie, bowiem termin ten nie podlega przywróceniu.