podatek VAT, stawki VAT, faktura VAT, rozliczanie VAT, podatek naliczony, podatek należny
lupa
A A A

Poradnik VAT nr 5 (293) z dnia 10.03.2011

Likwidacja działalności gospodarczej - formularz VAT-Z

Z końcem lutego 2011 r. zaprzestałem wykonywania czynności opodatkowanych. Czy mogę dopiero w marcu 2011 r. złożyć formularz VAT-Z? Czy urząd wyda decyzję o wykreśleniu z rejestru podatników VAT? Czy po likwidacji działalności będę mógł posługiwać się nadal tym samym numerem NIP? Jakie dane powinienem umieścić obowiązkowo w formularzu VAT-Z? Jakie inne obowiązki będą na mnie ciążyć w związku z likwidacją działalności?

1. Złożenie formularza VAT-Z
Likwidacja działalności gospodarczej - formularz VAT-Z
rys. Likwidacja działalności gospodarczej - formularz VAT-Z

Podatnik który zaprzestał wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu, obowiązany jest zgłosić ten fakt naczelnikowi urzędu skarbowego. Zgłoszenie to stanowi dla naczelnika urzędu skarbowego podstawę do wykreślenia podatnika z rejestru jako podatnika VAT. Urzędem właściwym do przyjęcia zgłoszenia jest urząd właściwy w ostatnim dniu wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu.

Zgłoszenie o zaprzestaniu wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu VAT powinno być złożone na druku VAT-Z, którego wzór określony został w załączniku nr 4 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 5 kwietnia 2004 r. w sprawie wzorów dokumentów związanych z rejestracją podatników w zakresie podatku od towarów i usług (Dz. U. nr 55, poz. 539 ze zm.).

Żaden z przepisów ustawy o VAT nie wskazuje terminu, w jakim należy złożyć formularz VAT-Z. Przepis art. 96 ust. 6 ustawy wskazuje jedynie, że podatnik który zaprzestał wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu, ma obowiązek zgłosić ten fakt naczelnikowi urzędu skarbowego. Jeżeli tego nie zrobi, wówczas, z urzędu zostanie wykreślony z rejestru jako podatnik VAT (art. 96 ust. 8 ustawy o VAT).

Nie ma zatem przeszkód, aby w sytuacji przedstawionej w pytaniu podatnik złożył formularz VAT-Z informujący o zaprzestaniu wykonywania czynności opodatkowanych w marcu 2011 r.

W formularzu tym należy wskazać - w pozycji 20 - datę, od której podatnik zaprzestał wykonywania czynności opodatkowanych, a także przyczynę zaprzestania wykonywania tych czynności (poz. 21 formularza VAT-Z). Pamiętać również należy, aby wskazać w poz. 23, kwartał bądź też miesiąc, za który podatnik złożył ostatnią deklarację podatkową.

Przykład

Jan K. będący czynnym podatnikiem VAT prowadził działalność gospodarczą od 2004 r. i zaprzestał jej wykonywania w styczniu 2011 r. W lutym 2011 r. złożył formularz VAT-Z informujący o zaprzestaniu wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem VAT. Na podstawie tego formularza urząd skarbowy wykreślił w lutym podatnika z rejestru podatników VAT czynnych. Informacji o takim wykreśleniu nie wysyła się pisemnie do podatnika, nie wydaje się w tej sprawie żadnej decyzji ani postanowienia. Sam formularz VAT-Z jest dokumentem wystarczającym do wykreślenia przez urząd podatnika z rejestru.


Wzór formularza VAT-Z wypełnionego na podstawie przykładu prezentujemy poniżej.

Kliknij, aby powiększyć obraz

Uwaga

Wykreślenie podatnika będącego osobą fizyczną z rejestru nie wymaga wydania przez urząd skarbowy decyzji administracyjnej, jak również nie powoduje unieważnienia numeru identyfikacyjnego. Podatnik, który zaprzestał prowadzenia działalności, jeśli podejmie ją na nowo, korzysta z tego samego NIP.

W przypadku podatnika niebędącego osobą fizyczną ustanie bytu prawnego powoduje, że decyzja o nadaniu NIP wygasa z mocy prawa.


2. VAT należny i naliczony w ostatniej deklaracji

Złożenie formularza VAT-Z przez podatnika likwidującego działalność gospodarczą jest jedynie obowiązkiem o charakterze formalnym. Nie można więc zapominać, że poza tym obowiązkiem podatnik musi pamiętać o prawidłowym rozliczeniu podatku VAT za ostatni miesiąc prowadzenia działalności. Pamiętać należy, iż zaprzestanie wykonywania działalności przez podatnika VAT nie oznacza, że z chwilą tą nie musi on już przestrzegać uregulowań wynikających z przepisów podatkowych.

W przypadku zaprzestania działalności przez osoby fizyczne lub likwidacji spółki cywilnej i handlowej niemającej osobowości prawnej, opodatkowaniu VAT podlegają towary własnej produkcji i towary, które po nabyciu nie były przedmiotem dostawy, w stosunku do których przysługiwało podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego. Zatem towary, które nie spełniają powyższych warunków, nie podlegają opodatkowaniu. Podatnicy, na których ciąży obowiązek likwidacyjny, powinni sporządzić na dzień rozwiązania spółki lub zaprzestania wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu spis z natury towarów (art. 14 ust. 5 ustawy). Informację o dokonanym spisie z natury, o ustalonej na jego podstawie wartości i kwocie podatku należnego, podatnicy są obowiązani załączyć do deklaracji podatkowej składanej za okres obejmujący dzień rozwiązania spółki lub dzień zaprzestania wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu. Przy czym spis z natury obejmować powinien tylko te towary, w stosunku do których podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. To oznacza, że w przypadku gdy podatnik w momencie dokonywania zakupu danego towaru nie odliczył podatku VAT, gdyż nie miał do tego prawa, a zatem nie ma obowiązku umieszczania tego towaru w spisie z natury.

Osoby fizyczne prowadzące indywidualną działalność gospodarczą, które przez okres co najmniej 10 miesięcy nie wykonywały czynności podlegających opodatkowaniu, na mocy art. 14 ust. 3 ustawy o VAT również zobowiązane są do sporządzenia remanentu likwidacyjnego. Obowiązek sporządzenia spisu z natury nie dotyczy natomiast sytuacji, w której podatnik zawiesza działalność gospodarczą na podstawie przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2010 r. nr 220, poz. 1447 ze zm.).

Należy również wspomnieć o tym, że dostawa towarów objętych spisem z natury, dokonywana przez byłych wspólników spółek cywilnych lub handlowych niemających osobowości prawnej oraz osoby fizyczne podlega zwolnieniu z opodatkowania przez okres 12 miesięcy od dnia rozwiązania spółki lub zaprzestania wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu, pod warunkiem rozliczenia podatku od towarów objętych spisem z natury (art. 14 ust. 7 ustawy).

Zgodnie z art. 14 ust. 8, w związku z art. 29 ust. 10 ustawy o VAT, podstawą opodatkowania towarów objętych spisem z natury jest cena nabycia towarów (bez podatku), a gdy nie ma ceny nabycia, koszt wytworzenia, określone w momencie dostawy tych towarów.

Podstawą opodatkowania towarów ujętych w remanencie likwidacyjnym jest więc ich wartość rynkowa na dzień likwidacji działalności pomniejszona o kwotę należnego podatku.

Obowiązek podatkowy w przypadku likwidacji działalności i konieczności sporządzenia spisu z natury towarów, które po nabyciu nie zostały sprzedane, zgodnie z art. 14 ust. 6 ustawy o VAT, powstaje w dniu zaprzestania wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu lub rozwiązania spółki.

Oprócz podatku należnego od remanentu likwidacyjnego oraz ewentualnej sprzedaży towarów i usług, w ostatniej deklaracji podatnik wykazuje na ogół również kwoty podatku naliczonego, wynikające bądź z faktur, które dotyczą zakończonej już działalności, bądź z faktur nierozliczonych wcześniej z różnych powodów w deklaracji za okres, w którym wpłynęły do podatnika, bądź też kwoty podatku naliczonego wykazywanego wcześniej jako kwoty do rozliczenia w następnym okresie rozliczeniowym. W efekcie, w ostatniej deklaracji może powstać nadwyżka podatku naliczonego nad należnym.

Obecnie nie ma przeszkód prawnych, aby podatnik, który zamierza zlikwidować działalność wykazał w deklaracji podatkowej za ostatni miesiąc, w którym działalność była prowadzona podatek naliczony jako kwotę do zwrotu bezpośredniego.

Z art. 14 ust. 9a ustawy o VAT wynika bowiem, iż osobom fizycznym, które zaprzestały wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu oraz osobom, które były wspólnikami spółek cywilnych lub handlowych niemających osobowości prawnej, przysługuje prawo zwrotu różnicy podatku wykazanego w deklaracji podatkowej za okres, w którym te osoby lub spółki były podatnikami zarejestrowanymi jako podatnicy VAT czynni.

Zwrot różnicy podatku następuje - co do zasady - w terminie 60 dni od dnia złożenia rozliczenia przez podatnika na jego rachunek bankowy, wskazany w zgłoszeniu identyfikacyjnym, o którym mowa w odrębnych przepisach. Wskazuje na to brzmienie art. 14 ust. 9d odsyłającego w tym zakresie do art. 87 ust. 2 zdanie pierwsze i drugie ustawy o VAT.

Warto dodać, że od niedawna (od 9 listopada 2010 r.) także i byli wspólnicy spółek cywilnych (a nie jak dotychczas - wyłącznie osoby fizyczne), którzy zlikwidowali działalność gospodarczą mają prawo - zgodnie z nowelizacją ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 ze zm.) - składać korekty deklaracji i żądać zwrotu nadpłaty za okres działania spółki.

Na zakończenie należy zwrócić uwagę, aby zgłoszenie VAT-Z informujące o zaprzestaniu wykonywania czynności opodatkowanych nie było składane zbyt pospiesznie, w szczególności w sytuacji gdy nie są do końca zakończone procedury związane z ostatnimi zakupami oraz wyprzedażą majątku. Wykreślenie podatnika z rejestru VAT wiąże się np. z utratą prawa do wystawiania faktur VAT, co wynika z § 4 rozporządzenia w sprawie faktur.

Podatnik będący osobą fizyczną, który zaprzestał wykonywania czynności opodatkowanych i został wykreślony z rejestru podatników VAT czynnych, może nadal dla celów podatkowych posługiwać się nadanym mu numerem identyfikacji podatkowej (NIP). Numer ten bowiem przypisany jest do niego jako osoby fizycznej, a nie podmiotu prowadzącego w danym okresie działalność gospodarczą.

W sytuacji gdyby po pewnym czasie ta sama osoba fizyczna podjęła ponownie działalność gospodarczą i stała się czynnym podatnikiem VAT posługiwać się będzie nadal tym samym NIP.

www.PodatekVAT.pl - Obrót krajowy:

 Jeśli nie znalazłeś informacji, której szukasz,
wejdź do serwisu
www.PoradyPodatkowe.pl » 
Więcej w zasobach płatnych

Serwis Głównego Księgowego

Gazeta Podatkowa

Terminarz

październik 2014
PN WT ŚR CZ PT SO ND
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
28
29
30
31
ASYSTENT GOFIN - Darmowa aplikacja dla Księgowych
Sklep internetowy - www.sklep.gofin.pl
Przewodnik Prenumeratora - www.PrzewodnikPrenumeratora.gofin.pl
NEWSLETTERY
Fachowe czasopisma - PoznajProdukty.gofin.pl
KASY FISKALNE - obowiązek instalacji i zwolnienia ze stosowania
Podatek akcyzowy - przedmiot opodatkowania, zwrot akcyzy, zwolnienie z akcyzy
Rozliczanie podatku dochodowego, podatku VAT oraz innych podatków i opłat
Sklep internetowy - sklep.gofin.plSklep internetowy - sklep.gofin.pl
gofin
sgk
czasopisma
forum
sklep
gazeta podatkowa
 
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60