Jestem podatnikiem VAT korzystającym ze zwolnienia. Rozszerzam działalność, w związku z czym prawdopodobnie w tym roku utracę prawo do zwolnienia. Jakie obowiązki będą na mnie z tego powodu spoczywały? Od jakiego momentu nastąpi utrata prawa do zwolnienia: czy od dnia przekroczenia kwoty 150.000 zł, czy od początku następnego miesiąca rozliczeniowego?

rys. Skutki utraty prawa do zwolnienia z VAT

Aby móc precyzyjnie określić, w którym momencie podatnik zwolniony od VAT, z uwagi na nieprzekroczenie limitu obrotów traci to prawo, ustawodawca nałożył obowiązek prowadzenia uproszczonej ewidencji obrotów. Podatnik zwolniony z VAT jest obowiązany do ewidencjonowania sprzedaży za dany dzień, nie później jednak niż przed rozpoczęciem sprzedaży w dniu następnym. Brak takiej ewidencji lub jej nierzetelność w przypadku braku możliwości ustalenia rzeczywistego obrotu na podstawie dokumentacji, są zagrożone opodatkowaniem niezaewidencjonowanych obrotów według stawki podstawowej.

Uwaga

Prowadząc uproszczoną ewidencję obrotów dla celów ustalenia momentu utraty prawa do zwolnienia z VAT nie uwzględnia się w niej:

• odpłatnej dostawy towarów oraz odpłatnego świadczenia usług zwolnionych od podatku,
   
• dostawy środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji.

Jeżeli z ewidencji, o której mowa, wynika, że obrót w kwocie 150.000 zł został przekroczony w danym dniu, to zwolnienie traci moc z dniem przekroczenia, a opodatkowaniu podlega nadwyżka sprzedaży ponad tę kwotę. Jeśli np. limit obrotu, o którym mowa, zostanie przekroczony 30 czerwca 2011 r., to już w tym dniu powstaje obowiązek podatkowy od nadwyżki obrotu ponad 150.000 zł. Na podatniku ciążyć będzie w takim przypadku obowiązek:

• dokonania rejestracji dla podatku od towarów i usług we właściwym urzędzie skarbowym,
   
• prowadzenia bardziej szczegółowych ewidencji dotyczących zarówno obrotu, jak i dokonywanych zakupów,
   
• składania deklaracji dla podatku VAT,
   
• zapłaty podatku należnego, jeśli z deklaracji podatkowej wynikać będzie kwota zobowiązania podatkowego.

Oprócz ustawowo nałożonych obowiązków podatnik uzyska jednak uprawnienie do odliczenia podatku naliczonego i to nie tylko od bieżących zakupów, ale również od towarów posiadanych na dzień utraty prawa do zwolnienia z VAT. Uprawnienie to przysługuje podatnikowi na mocy art. 113 ust. 5 ustawy o VAT po spełnieniu określonych tam warunków.